رفتن به محتوای اصلی

پوشش کلیه نقاط تهران

22225314 66097606 88170374 44403411
عوامل آسیب رسان به قالی

عوامل آسیب رسان به قالی

عوامل آسیب رسان به قالی

۱- عوامل زنده

۲- عوامل غیر زنده

 

۱- عوامل زنده :

این عوامل شامل انسان، حشرات، قارچ ها، جلبک ها و خزه ها، گل سنگ ها و جانوران می باشد

۱-فرد:

انسان از سویی سازنده محیط خویش است و از سوی دیگر با سهل انگاری از عوامل تخریب محیط زیست خود به شمار می آید.

بدین صورت که انسان بدون توجه به اصول صحیح نگهداری و مراقبت از اشیاء، زمینه های از بین رفتن آنها را فراهم می کند.

۲- حشرات:

حشرات از خطرناک ترین دشمنان مواد آلی هستند. از آنجا که وجود رطوبت باعث رشد حشرات می شود، از این رو وجود تهویه مناسب و کنترل آب و هوا از مهم ترین شرایط مبارزه با حشرات به شمار می روند.

انواع مهم حشرات:

ماهی نقره ای:

معمولی ترین نوع این حشره به نام ماهی نقره ای معروف است که بین۸تا۱۰ میلیمتر است، رنگ آن نقره ای متمایل به خاکستری است. محل زندگی آن در محل های بالای ۵۵% رطوبت است و عمر آن بین ۳-۲سال است.

 

 

حشره ماهی نقره ای

 

سوسک حمام:

این حشره از انواع مواد تغذیه می کند. و از عوامل جدی آسیب رسان به الیاف فرش است. برای از بین بردن آن از انواع حشره کش ها و موادی نظیر د.د.ت استفاده می شود.

انواع سوسک های آسیب رسان به قالی:

 

 

 

موریانه (مورچه سفید):

موریانه از حشرات زیانباری است که از مواد سلولوزی تغذیه می کند و بر دو نوع است:

۱- موریانه هایی که در چوب زندگی می کنند.

۲- موریانه هایی که در زیر زمین لانه می سازند.

بید:

بید با نام علمی TINCOLA BISELLIELLA به رنگ زرد که طول بدن آن به۹ تا ۱۵ میلیمتر می رسد بیدها از دسته موجودات موزی به شمار می آیند که تخم خود را در منسوجاتی نظیر فرش و انواع بافتنی ها که از پشم بهره گرفته است میگذارند. بسیاری از مردم تصور میکنند آسیبی که به محصولاتشان وارد شده از بیدهای بالغ است، این در حالی است که نوزادان آن ها به جهت رشد و نمو از پروتئین موجود در مواد اولیه فرش ها به سبب تغذیه خود استفاده میکنند. اما بید در مرحله بال در آوردن خطر چندانی برای الیاف ندارد. بیدها به دو دسته تقسیم میشوند: بید پوشاک (Moth) و بید قالی (beetle) که هر دو نوع این بیدها قاتل پشم هستند، در نوع وخیم بیدزدگی و خرابی فرش به این صورت است که فقط چله قالی عاری از هرگونه پشم باقی میماند.

 

 

مواد آسیب پذیر در برابر بید را به ترتیب زیر طبقه بندی می کنند:

۱- محصولات پشمی، مویی، ابریشم و خزها

۲- اثاثیه ای که در آن ها پشم و نخ به کار رفته است

۳- قالی ها

اما حمله بیدها هنگامی رخ خواهد داد که ما به درستی از محصولات خودمان مراقبت و نگهداری لازم را انجام ندهیم و از فرش های خود به خصوص از نوع نفیس و آنتیک آن غافل شویم. با رعایت چند نکته ساده عمر کالای با ارزش خود را افزایش دهید.

معمولاً داروهای ضد بید بر دو نوع هستند:

۱- موادی که خوردن آنها باعث مرگ بید و مانع رشد و نمو آن می شود.

۲- موادی که پشم را غیر مأکول می کنند.

– اولین مرحله مبارزه با بید، تمیز کردن اشیاء و مواد پشمی است. در مواقعی که از فرش خود استفاده نمیکنید و قصد انبار کردن آن را در مدت زمان بلند دارید پس از گرفتن گرد و خاک آن از مواد ضدعفونی کننده استفاده نمایید، سپس برای نتیجه ی بهتر از تعدادی قرص نفتالین (نفتالین به صورت پودر، گلوله های کوچک و یا ورقه ای و همچنین مواد سنتی همچون تنباکو و فلفل مواد ضد بید هستند.)که قبل تر آن را خورد کرده اید لا به لای قالی مورد نظرتان بکار بگیرید. *هشدار: با احتیاط و توجه بیشتری از این ماده سمی استفاده کنید زیرا بی دقتی و سهل انگاری صدمات سنگین و حتی جبران ناپذیری به بدن انسان وارد میکند، پیشنهاد میشود با دستکش اینکار را انجام دهید.

– به جای آنکه قالی را در پلاستیک لوله کنید (تحت هیچ شرایطی قالی را تا نکنید زیرا باعث شکسته شدن آن میشود) از کاغذ استفاده نمایید و از محل زندگیتان (به دلیل استفاده از نفتالین) دور نمایید، توجه داشته باشد به منظور حفظ بهتر فرش ابدا آن ها در مکان های مرطوب و نمناک قرار ندهید.

– در گذشته بسیاری از مردم از گیاهان طبیعی مانند سدر برای جلوگیری از بیدزدگی بهره میگرفته اند که چندان کاربرد و تاثیر بسزایی نداشت. اگر نمیخواهید از نفتالین استفاده کنید از محصولات قابل اطمینان ضد بیدی که در بازار یافت میشوند استفاده کنید، این محصولات از خوردگی پشم ها جلوگیری میکند

– لازم به ذکر است که بیدها صرفا در محل های کم رفت و آمد مرطوب و تاریک حمله نمیکنند، این آسیب ها ممکن است در قسمت هایی که فرش ها تا خورده اند یا در زیر مبلمان و وسایل خانه قرار گرفته اند اتفاق بیافتد. برای جلوگیری از این پیشامد دست کم هفته ای یک مرتبه فرش خود را جارو نمایید، فراموش نکنید که ریشه های قالی را تحت هیچ شرایطی با جاروبرقی گردگیری نکنید زیرا ممکن است باعث کشیده شدن بیش از حد و در نهایت موجب پارگی شود.

– بیدزدگی منحصرا مخصوص فرش های زیر پا نیست، تابلو فرش هایی که به دیوار نصب هستند ممکن است مستعد این آسیب قرار بگیرند. به همین علت گردگیری مداوم برای تمامی منسوجاتی که از پشم درست شده اند لازم است.

– اگر آثاری از خرابی مشکوک در قالی خود احساس کردید بلافاصله با محلول های ضد بید بشورید. اسپری حشره کش ها هم میتواند در این امر مفید واقع شوند و از تولید مجدد سوسک ها و حشرات موزی جلوگیری مینماید. (هنگام استفاده از این اسپری ها دستکش و لباس محافظ بپوشید و محل را مدت زمان کوتاهی ترک کنید تا کاملا در هوا پراکنده شود)

– در نهایت به این نکته توجه داشته باشید که قبل از شستشوی فرش گرد و خاک ها را کاملا خارج کنید برای اینکه موقع شستن با آب آمیخته و فرش شما دچار پوسیدگی زود هنگام میشود.

 

روش های ضد بید کردن پشم:

-ضد بید کردن پشم پس از رنگرزی:

پس از رنگرزی در موقع شستشو می توان EULAN U33 را به کار برد. مدت ۱۰ دقیقه این مواد در حمام ۳۵-۴۰درجه به همراه پشم حرارت دیده، سپس اسید استیک۶۰درصد به حمام اضافه شده و ۱۵ دقیقه باقی می ماند.

 

-ضد بید کردن در ماشینهای پشم شویی:

در ماشین های پشم شویی در آخرین مرحله ماده EULAN.W.A.NEW را اضافه می کنند.

-ضد بید کردن قالی توأم با شستشو با آب صابون:

این شستشو را نیمه خشکشویی نیز می نامند. در هر لیتر کف صابون حدود ۱۰ گرمEULAN W A اضافه کرده و به صورت معمولی قالی را شستشو میدهند.

قارچ ها، جلبک ها، خزه ها و گل سنگها:

۱- پیشگیری:

کنترل رطوبت محیط مهم ترین عامل پیشگیری از فعالیت قارچ هاست و عمل تهویه برای کنترل رطوبت بسیار مهم است. همچنین برای جلوگیری از رشد قارچ ها، نظافت ساختمان و کف اتاق ها ضروری است. و وجود خاک محیط مناسبی برای رشد قارچ ها می باشد

– درمان:

برای از بین بردن قارچ ها باید عوامل مطلوب زیستی آن ها که شامل: رطوبت، حرارت و نور است را کنترل کرد.

و یا از مواد ضد قارچ استفاده نمود.

۳- جانوران :

یکی از اصلی ترین دشمنان الیاف و منسوجات موش است. که در اکثر مکان ها یافت می شود. معمولی ترین راه مبارزه با موش ها استفاده از مواد خوراکی ضد موش است.

۲- عوامل غیر زنده:

عوامل غیر زنده شامل آب و هوا، گرما، رطوبت، نور، آلودگی های جوی(محیطی) است

آب و هوا:

از مهم ترین عوامل نابود کننده اشیاء، آب و هواست. که ممکن است به صورت مستقیم و یا فراهم آوردن زمینه های مناسب، به اشیاء آسیب برساند.

گرما و رطوبت از مهمترين عوامل تشكيل دهنده آب و هوا هستند. رطوبت جريان فرسودگي را تسريع مي‌بخشد. پریدگی رنگ ها تا حدود زیادی نتیجه عمل مشترک حرارت و رطوبت است.

رطوبت:

به طور كلي رطوبت نسبي از چند طريق باعث گسيختگي هاي بيشتر در الياف قالي مي‌شود:

-تغييرات در ابعاد و شكل ليف (انقباض و انبساط ليف)

-كاتاليزه كردن واكنشهاي شيميايي مانند سرعت بخشيدن به پارگی

-حملات بيولوژيكي (ايجاد محيط مناسب براي رشد كپكها، قارچها، بيدها)

نور:

تمام اشیاء تشکیل شده از مواد آلی مانند پارچه، بافته ها، کاغذ و… نسبت به نور حساس هستند و نور بر آن ها تأثیر دارد. زیان های ناشی از تابیدن نور خورشید بسیار جدی و تا حدی غیر قابل برگشت است.

اثرات و خسارت های ناشی از نور، به موارد زیر بستگی دارد:

۱- شدت نور

۲- مدت تابش نور به اشیاء

۳- خصوصیات ویژه، مثل طول موج های موجود در نور

کنترل نور به سه طریق زیر صورت می پذیرد:

۱- به حداقل رساندن نور تابشی

۲- به حداقل رساندن مدت زمان تابش نور

۳-تشعشعات فتو شیمیایی نور

معمولاً در مورد قالي دو گروه تغييرات مورد بررسي قرار مي‌گيرد كه اين تغييرات در ارتباط با يكديگر نيز هستند و عبارتند از :

الف: تغيير رنگ الياف

ب: كاهش استحكام الياف

افزایش رنگ پریدگی و ضعیف شدن یک بافته، در چند مرحله شیمیایی صورت می پذیرد. افزایش رطوبت و حرارت میزان رنگ پریدگی در الیاف را افزایش می دهد. طول موج های کوتاه و عمدتاً ماوراء بنفش مهم ترین عامل تخریب الیاف است.

در پشم انواع مختلفي از پيوندهاي شيميايي وجود دارد كه يكي از آنها پيوندهاي دو گوگردي مي‌باشد. پيوندهاي گوگردي پشم ممكن است در اثر امواج ماوراء بنفش شكسته و نهايتاً تمامي گروههاي سيستين (پيوندهاي دو گوگردي) اكسيد شوند.

آلودگی های جوی:

جو علاوه بر بخار آب، داراي آلوده كننده هاي زيادي است كه بسيار مضرر هستند.

قالي تحت تاثير آلودگيهاي مختلف (موجود در هوا) قرار دارد. ذرات خاك لا به لاي الياف نفوذ مي‌كند.

از آلودگيهاي موجود در هوا مي‌توان از گرد و خاك و گازهاي زائد صنعتي مانند گاز دي اكسيد سولفور كه عامل تسريع در فساد و خرابي الياف هستند و نيز گاز سولفيد هيدروژن كه نقره و زر بافتها را كدر ميكند نام برد

زيانبارترين آلودگي موجود در هوا براي قاليها سولفورها هستند. زيرا اين مواد مهمترين عامل سستي و بي دوامي قالي به حساب آمده و با وارد شدن در خلل و فرج مواد آلي به مرور زمان با بخار آب موجود در هوا تركيب شده و به اسيد سولفوريك تبديل مي شوند.

دیدگاهتان را بنویسید

برگشت به بالا