رفتن به محتوای اصلی

پوشش کلیه نقاط تهران

22225314 66097606 88170374 44403411
معنای نقوش روی فرش دستبافت

معنای نقوش روی فرش دستبافت


معناي نقوش ايجاد شده بر فرش دستباف

 

فرش دستباف

در زبان فارسي، واژه هنر معادل ”‌ فن ”‌ و گاه ”‌ صنعت ”‌ به کار رفته است .به غير از آن اين واژه به معاني مختلف نظير : علم ، کمال ، فضل ، زيرکي ، شجاعت ، عدالت ، شهامت و تقوي نيز ياد شده است .هنر فرش دستباف ، کاشيکاري ،خوشنويسي و معماري ايراني بيش از همه چشم گير است و در دنيا شهره آفاق است .
 
عمر فرش ايراني به تاريخ کهن هنر و فرهنگ ايراني بر مي گردد. تحسين جهانيان از هنر ايران به خصوص قالي ايران ناشي از تلاش ، عشق و ذوق هنري مردم ايران همراه با فرهنگ ملي و پر رمز و راز ايرانيان مي باشد .
 


حديث فرش ايران ، حديث عاشقان ناشناخته ايست که هنر خود را که تنها خودشان به مفهوم آن آشنا هستند ، با پيچيدگي نقش و نگاري که با رنگ به آن معني داده اند فروتني و اخلاص هنرمندان فرش ايران ستودني است طوري که آنان حتي از به جا گذاشتن نام و نشان و زمان خويش بر روي آفريده خود پرهيز داشته اند. تاريخ پر فراز و نشيب ايران ، بخشي از سرگذشت ما ايرانيان ، در اساطير ، افسانه ها و داستانهاي تاريخي سير مي کند .حماسه پرداز بزرگ ايران ، حکيم ابوالقاسم فردوسي طوسي در ابتداي اثر ماندگار و بي مانند خود ،« شاهنامه» درباره تاريخچه گستردني و رشتن در ايران اشاره دارد و علاوه بر آن بافتن فرش را نيز به طهمورث نسبت مي دهد.

 

نقوش فرش دستباف گاهي پيام دار نوع فرهنگ جاري ،تاريخ،معماري،اقليم و زمان بافت آن مي باشد . طرح و نقشه در فرش نشانگر نوع نگاه هنرمندان به محيط و اقليم و طبيعت پيرامون است ، نقوش فرش دستباف ايراني مملو از جهان بيني فلسفي و معنويت صاحب اثر در نهايت سادگي جلوه مي نمايد.


 
هنرمندان علاوه بر بکارگيري عناصر طبيعي و يا خيالي ، عوامل و پديده هاي موثر در زندگي بشري را اعم از وقايع تاريخي ، حوادث طبيعي ، معماري و غيره را به زبان نقش و نگار با مهارت و چيره دستي خاصي به تصوير مي کشد .نقوش و طرح هاي فرش هر کدام نماد و پيام دار معنويت و عرفان مي باشند . از انواع طرح هاي موجود در فرش دستباف مي توان طرح اسليمي ، افشان ، بته ، درختي ، شکارگاه و غيره را نام برد که هر کدام پيامي را مي رسانند .
 
هنر اسليمي الهام گرفته از پيچ و خم گياهان و جانوران و درختان و نقشو نگار طبيعي است . از انواع طرح هاي اسليمي مي توان دهان اژدري و ماري را ذکر کرد . چون آرايش و شکل ظاهري خطوط اين نقوش همچون اندام اژدهاي افسانه اي و مار است ، به همين نام نيز معروفند .

 

نقوش فرش دستباف

طرح افشان ، برگرفته از گلها و گياهان و شاخ و برگ درختان و حيوانات مي باشد . نقش بته ، نشانه درخت سرو است . سرو مظهر و نماد سبزي و شادابي بوده که اين طرح در خاتم ها ، شال ها ، قالي ، گليم و حتي در کاشيکاري بناها ديده مي شود .در طرح درختي ، بيشتر از درختان سرو ، بيد مجنون که نماد حزن و اندوه را تداعي مي کند استفاده مي شود .

نقوش فرش دستباف
نقش درخت در زندگي آدمي هميشه داراي اهميت بوده زيرا از درخت سرو مي توانستند نيازهاي خود را تامين کنند . در جاهايي که درخت نبوده مانند اقليم کويري و خشک ، افراد آن مرز و بوم تصوير آن را بر روي صنايع دستي و دست بافته ها مي آفريدند .نقشه شکارگاه متشکل از انواع حيوانات از جمله غزال ، گرگ ، شير ، آهو ، پلنگ و انواع پرندگان است همچنين از شاخه هاي درخت و گل نيز بهره جسته که به نقش شکارگاهي حالتي زيبا و دلنشين مي دهد .
 
در بخش هاي زمينه و حاشيه فرش تصاوير انسانها در حال صيد و شکار حيوانات وحشي ديده مي شود .گاهي در بعضي از نقوش فرش نقش سيمرغ ديده مي شود که سيمرغ پرنده اي افسانه ايست که مظهر ذوب و حل شدگي است ; مظهر پرداخت تمام عيار و وابستگي مطلق است که به کبوتر صلح نيز معروف است . وجود سيمرغ در ادبيات فارسي و عرفاني و تاملات متفکران ما و نيز پيش از اسلام سابقه دارد . در شاهنامه بنا بر قراين نقش مربي و راهنما يا حضرت جبرييل (ع) را بازي مي کند ، زال را بزرگ کرده و تربيت مي کند و در هنگام نياز به کمک قهرمانان مي شتايد .
 
در ادبيات فارسي ، ماه مظهري از روي زيبا ، نرگس نماينده چشم ،بنفشه مظهر زلف ، باران نشاني از اشک ، گيسو حکايتي از آبشار ، شب نشاني از گرفتگي ، بهر تاکيدي بر باروري و شادابي و نمادهاي ديگر است که هر يک دلالت بر امري دارد. باغ با اوصاف خاص ظاهري ، نماد بارزي از بهشت موعود است به نحوي که تفسير لفظي و کلامي آن در قرآن کريم و نهج البلاغه و بعد از آن در حديث ها و روايت هاي اسلامي و سپس در ديوانهاي شعراي معروف معاصر و متاخر ايران است .نقوش هندسي موجود در فرش ايراني در عين سادگي شايد بيان کننده يک بيت شعر، آيه يا سوره اي از قرآن کريم ، داستاني افسانه اي ، تاريخي و يا حديثي از انبيا باشد. هنر ايراني سخن و حديث عشق و معرفت و روحانيت است و ايران را مي توان مهد تمدن و فرهنگ و هنر به شمار آورد
.

دیدگاهتان را بنویسید

برگشت به بالا