شستشوي موکت

قالی در نائین

قالیبافی در نائین

شهرستان نائین در حاشیه جنوبی کویر مرکزی ایران و شمال باتلاق گاوخونی قرار دارد.

از جنوب به شهرستان اردکان از توابع یزد، از شرق به شهرستان طبس از توابع استان خراسان

و از شمال به دشت کویر و دامغان، از غرب به اردستان وزواره و از جنوب غربی به

شهرستان اصفهان محدود است .

قالیبافی در نائین
قالیبافی در نائین

و اما نائین درامر نساجی سالیان سال شهرت داشت ،

طوری که به عبای ظریفی معروف بود که از پشم شتر بافته میشد

اما عبابافی رفته رفته در گذر زمان موقعیتش را از دست داد و

مردم این ناحیه به قالیبافی روی آوردند .

ورود و تجارت قالی نایین در تهران

 

آغاز ورود و تجارت قالی نایین در تهران (پایتخت) را می توان سال ۱۳۱۸ هجری شمسی،

یعنی در سالهای آغازین جنگ دوم جهانی برشمرد. این جریان در پیشبرد هنر قالیبافی

این منطقه بسیار مؤثر بود و باعث معرفی هرچه بیشتر آن گردید .

 

سیسیل ادواردز در این مورد می گوید :

” سپس جنگ جهانی آغاز گردید و بازار تهران رونق گرفت. در آن هنگام از نظر تازه به دوران

رسیده های پایتخت هیچ کالایی خیلی خوب و یا خیلی گران نبود.

پس قالیچه های نائین به تهران حمل گردید و در آن جا به عنوان ریز باف ترین

و یکی از بهترین قالیچه های ایران شناخته شد . ”

صادرات قالی نائین

این توضیحات مربوط به قالیبافی نائین تا سال ۱۳۲۸ شمسی است . اما باید این نکته

را در نظر بگیریم که رفته رفته با تغییر شرایط اجتماعی و سیاسی ، بازارهای خرید و فروش

فرش نائین گسترش پیدا کرد و کم کم شاهد هستیم که این فرش به شهرت و صادرات رسید .

این امر نه تنها باعث گرایش هر چه بیشتر مردم نائین به سوی این حرفه گردید،

بلکه سبب تمایل قالیبافان سایر نواحی کشور نیز به امر تولید فرش نائین شد .

 

امروزه در منطقه نائین، قالیبافی جزء لاینفک زندگی مردم شده،

به طوری که تقریباً در تمامی منازل حداقل یک دار قالیبافی برپاست و بیننده ی

تیزبین در یک نگاه جهت گیری تمامی امور ظاهری و باطنی شهر را در راستای قالیبافی می بیند.

آنچنان که نام نائین، تصویرگر شهری با کوچه و گذری پوشیده از قالی در جهان گردیده است .

گسترش قالی و قالیبافی در نائین و اطراف آن

در حدود سال ۱۳۱۰ هجری شمسی، نشر و انتقال قالی نائین به بخشها،

روستاها و شهرهای همجوار آغاز شد. بدین ترتیب در منازلی که دار قالی برپا بود،

در مقابل یکسال کار بدون مزد (به دختران طالب یادگیری که از روستاهای اطراف مراجعه مینمودند)

آموزش قالیبافی می دادند. پس از این مدت کارآموزان خود اقدام

به برپایی دار قالی در منازل خویش می نمودند و ایشان نیز تحت شرایط مذکور

به آموزش قالیبافی مبادرت می ورزیدند. این جریان موجب انتقال این هنر- صنعت

به روستاهای اطراف و شهرهای همجوار گردید .

 

اما توسعه و گسترش فرش نائین به این جا نیز ختم نشد

و به شهرها و مناطق مهم دیگر همچون : کاشمر، مشهد، آمل (مازندران)،

چهار محال و بختیاری، اصفهان، فارس، زاهدان و غیره نیز راه یافت و این

در شرایطی بود که این شهرها عمدتاً خود از مراکز قالیبافی بوده و دارای

قالی بومی خاصی بودند .

پاک کردن لک رنگ خوراکی

نحوه حذف رنگ خوراکی(مصنوعی) از فرش

رنگ خوراکی یک نوع رنگ است و بنابراین می تواند به طور دائمی پارچه و لباس رنگ.

متاسفانه، قرمز یکی از بزرگترین مشکلات است و سخت ترین لکه برای حذف است.

  با یک فرش سبک رنگی، شما ممکن است گزینه های بیشتری داشته باشید،

با توجه به دستورالعمل برای حذف، اگر رنگ حاوی قرمز ۳، آن را باید ابتدا با اسید تجزیه

و سپس تمیز می شود. همانطور که همیشه، هر چه زودتر تمیز شود،

راحت تر آن است که حذف شود. برای خلاص شدن از لکه ها، این مراحل را دنبال کنید.

http://alvand1.com
http://alvand1.com

شما نیاز خواهید داشت:

آب لیمو یا سرکه سفید
تمیزکننده فرش تجاری یا تمیزکننده موضعی
بوراکس
مرطوب کننده ها (در یک بطری اسپری / فشاری زیر را در نظر بگیرید)
۱ قسمت مواد شوینده
۱ قسمت گلیسیرین
۸ قسمت آب
پارچه های نرم یا اسفنج ها
آب سرد
مسواک قدیمی
سشوار یا پنکه

نحوه حذف رنگ خوراکی(مصنوعی):

این مراحل با استفاده از چندین روش که می تواند مورد استفاده قرار گیرد

برای مقابله با رنگ آمیزی لکه های غذایی.

لکه ها را با آب لیمو یا سرکه شروع کنید. اسید در این محصولات کمک می کند

رنگ آمیزی قرمز مواد غذایی را در لکه هایی که می توانند برداشته شوند، از بین ببرند.
مرحله در طول این فرایند بسیار مهم است.  هدف شما این است که “لکه” لکه را بردارید،

آن را به الیاف مالش ندهید. کار کردن از خارج از لکه به سمت مرکز، رنگ لکه را از پخش آن حفظ می کند.
یک پارچه تمیز را با دست بمالید تا لکه های بیشتری را از بین ببرد.
اسپری منطقه را با آب گرم و تمیز نگه دارید
اجازه دهید منطقه کاملا خشک شود.

حذف رنگ خوراکی

تمیز کردن منطقه را با پاک کننده تجاری طراحی شده برای نوع خاصی از فرش.
اگر رنگ ماندگار باشد، لکه را با لکه مرطوب کنید.
روی مقدار کمی از سرکه در بالای مرطوب کننده قرار دهید.
با پارچه ای تمیز با لکه مرطوب مرطوب کنید.
همچنان با مرطوب کننده و سرکه مرطوب و با پارچه مرطوب بپوشانید تا لکه برداشته شود.
اگر رنگ باقی بماند، لکه را با بوراکس پوشش دهید.
با استفاده از یک مسواک قدیمی، به آرامی بوراکس را به لکه کار کنید.
با پارچه تمیز بمالید. هر وقت پارچه ای تمیز با لباستان تکرار کنید،

حذف رنگ خوراکی

 

تا زمانی که لکه های بیشتری بر روی پارچه ظاهر نشود، تکرار کنید.
هنگامی که لکه برداشته می شود، منطقه را به طور کامل با آب پاک تمیز کنید.

اگر راه حل های تمیز کردن بر روی فرش باقی بماند، ممکن است باعث سایش بیشتر

و یا بقایای مواد می شود که باعث ایجاد سریع تر خاک می شود.

اجازه دهید منطقه به طور کامل خشک شود،

سپس منطقه را خنثی کنید تا فیبرها را به بافت نرم خود بازگردانید.

هنر ختایی در فرش

هنر ختایی در فرش

هنر ختایی و فرش

هنر ختایی ختایی یعنی منسوب به ختا ، ختایی یادگاری از نفوذ هنر چین در ایران

پس از حمله مغول از اسم طایفه “ختا ” یا قراختا گرفته شده است .

که از اواخر قرن ۳ وسرزمینهای را از شمال چین ،ترکستان شرق((مولتان ))

و (منچوری ) به دست اوردند که در منابع اسلامی

به ختا “خط” معروف است .

هنر ختایی در فرش

شماری از طراحان معتقدندکه ختایی از خط مشتق شده است

یعنی ادامه خط وانرا به صورت خط می نویسند.

 ختایی یا خطائی ممکن است از خط گرفته شده باشد ویا منسوب به شهر ختن باشد .

واز جمله نقشهایی اساسی هنرهای تزئنی ایرانی است که از ترکیب گل وغنچه وبرگ پدید می اید .

وهرگردش موزون ان را یک بند می خوانند.برخی منشا این گل را شهر ختن کشور چین می دانند .

وعنوان ختائی را از همین نام گرفته اند وگروهی دیگر به واسطه عدم تطابق

این طرحها را با طبیعت انها را خطایی (ناشی از سهو وخطا )دانسته اند.

لیکن با توجه به تاثیر پذیری هنر نقاشی ایران از هنر چین ومقام ومنزلت شهر ختا یا ختن در ادبیات فارسی

وشباهت این طرح ها به نقشه های تزیئنی چینی و نسبت دادن انها به ختن بی مناسب نخواهد بود .

ودر تعریفی دیگر طرح ختایی را مشتمل بر نقش گلها و ساقه وبرگهای می دانند

که نمونه انها در طبیعت نیست لیکن انها را می توان با الهام وگرده برداری

از گلهای مختلف وتلفیق انها با یکدیگر پدید اورد.

http://alvand1.com
http://alvand1.com

ختایی افزون بر قالی در کاشی وتذهیب نبز به کار می رود

در قالی اراسته تر وبارنگهای بیشتر ودر کاشی ساده تر وبا رنگ های کمتر .

اولین نقوش بر دل غارها وصخره ها وسفال ها

توسط انسانهای نخستین ترسیم شد. ولی به تدریج وبا گذشت زمان های بسیار انسان توانست

به انها تکامل بخشد .

بسیاری از نقشها با الهام از طبیعت بوده بعضی از نقوش گیاهی هستند که

به عنوان عناصر تزینی در بسیاری از صنایع هنری ودر معماری مورد استفاده قرار گرفته اند .

این نقوش گیاهی گاه به تنهایی وگاه به صورت تلفیقی با سایر نقوش از جمله نقش های

ساده وهندسی در بناهای تاریخی دیده می شود .

هنر ختایی در فرش

طرح های ختایی نقوشهایی گیاهی وگل وبوته هستند .بوته سمبلی از کاج وسرو است

که خود مفاهیم واشکالی از طرح قالی است .

که این نقش ها با ظرافت ونازکی در لابه لای نقوش اسلیمی

در حرکت هستند وداری نقوش پیچ در پیچ گل وبوته است .

طرح ختایی به تناسب فضا وطرح های هندسی روی سطح اثر می چرخند وهنرمن ناگزیر است

برای پر کردن نقوش از این طرح ها استفاده کند .زیرا این طرحها وسایلی برای ایجاد

نظم ووحدت میاناجزاء اثر هنری هنرمند هستند .

ونمودار طرحی از نهال اما با خمیدگی ارام به شکل کمان یا نیمه کمان که بطواتر معمول

نقشهای از گل ،غنچه ،برگ وبند را در بر می گیرد وبه هم می پیوندند . بندخود نمایی

چندانی در فرش ندارد . اما اصول ومبانی طرح را به تمام ارایه های فرش ابلاغ ی کنند

وهمه انها را نظم وترتیب می دهد وبند یا ساقه در نقشهای ختایی با پیچ وخم های

مو.زون وبا حرکتی منحنی گلها وغنچه ها وبرگها وبرگچه ها در میان می گزارد وبا ایجاد

وحدتی کم نظیر عمل جایگزینی انها را انجام می دهد .

هنر ختایی در فرش

حرکت افقی ساقه در طرح های ختایی در فضاهای بزرگتر حالت دورانی و حلقوی به خود

گرفته وبا در بند کشیدن برگها وغنچه ها ودیدگان بیننده را به مرکز طرح جلب می کند .

وبند عامل رویش اتصال وترکیب بندی گلها وبرگها می شود . پایه طراحی بند های ختایی

واسلیمی بر اساس گردش حلوزونی نمایان می شود .که به گردش حلزونی ( اسپیرال) می گویند.

وباید فاصله بین قوسهای گردش به صورت یکنواخت در همه جای گردش رعایت شود .

وبعد از رسم گردش اجزای ختایی با توجه به اهمیت شان مورد استفاده قرار می گیرند .

جهت قرار گیری گلهای شاه عباسی ودیگر اجزای که بعد از این بر روی خطوط گردان ترسیم می شود

به تناسب جهت گردش حلزونی به کار می ایند .

 

هنر ختایی در فرش

نام گذاری بخش های ساقه که سه شکل اند
۱٫ اصلی
۲٫ انشعابی
۳٫ فرعی

ساقه ای است که اجزاء نقوش ختایی را به یکدیگر متصل می کنند وبه صورت خطوط شکسته

یا منحنی طراحی می شوند . در طرح ختایی قسمت های از طرح ساقه ضخیم تر وقسمت

های نازکتر است . ساقه با پیچ وخم های زیبا ترکیبی از خطهای کمانی و گاه به ندرت

راست خط ساقه گاه دایره ای مارپیچ وگاه کمانی شکسته وایجاد پیوستگی میان نقش

گل وبرگ وغنچه وبه صورت شیوه تند وکند طراحی می شود .یعنی بخش

نخستین ساقه کلفت تر وبخش پایانی نازکتر می شود .

برگها : برگها در طبیعت انواع مختلفی دارند که در طراحی ابتدا از برگ های ساده وشکسته

وهندسی بوده اند .برگهای لوزی شکل ودندانه ای در مقیاس بزرگتر بجایی رگبرگها شاخه های

کوچکتر گل را در خود جای می دهند ودر تزیین وهماهنگی طرح های ختایی نقش عمده ای را بازی

می کنند . انها با پرکردن فضاهای خالی در وحدت وهماهنگی طرح اثر بسزایی دارند .

وگاه گاه مثل ساقه ها با شکستگی قائمه تغییر جهت داده فضاهای خالی را پر می کنند .

وگونه ای دیگر برگها کشیده وبه شکل انها ،شمشیری،ماهی،شعله ای ،انتهای بعضی از

برگها ی کشیده را طراحان حالت شکسته می دهند وبخشی از برگ باحرکت ناگهانی ،

خلاف جهت برگ روی ان بر می گردد . وشکل بسیار زیبا ایجاد می کند وپایه برگها به بند

اصلی یا فرعی متصل ونوک برگها ازاد است گونه ای دیگر از برگها شبیه مو طراحی می شوند .

 

غنچه ها: گلهای کوچک نیم شکفته ای در فرش هستند که از محل پایه به بندهای فرعی متصل می شوند .

ومعمولا در انتهای بندهای فرعی قرار می گیرند .غنچه چند قسمت است: گل پنج پر –غنچه پربرگ

وغنچه گل عباسی گلبرگها: دارای جهت هستند وجهت انها عمدتا از پایه به سر گل متمایل است .

وگاه تقریبا دارای محور تقارن اند . واین تقارن در رنگ امیزی هم وجود دارد در طرحهای گلهای لاله عباسی

یک ویا ۲تا یافت می شود که از نظر طراحی ومرکز وسرچشمه طرح ان است.

قاعده ترسیم گل ختایی بر دایره استوار است واز ترکیب وتلفیق دوایر انواع گلهای ختایی

به شکل غنچه وگل کامل وبا جلوه های زیاد ظاهر می شوند .گل باید در جایی قرار گیرد

که توجه بیننده را به خود جلب کند.

گلها گوناگونند مانند گل انار،حنایی،نسترن،نیلوفر وگرد وبه صورت تک گل یا تزینات درونی

در زیر ودر سر گل ودر دو سوی ان یا چند گل به یک بوته یا پیوسته به اسلیمی وختایی

نشان داده می شوند نمایش گل به شیوه نقش های گوناگون از ویژگی بسیار در قالبهای ایرانی است

سرگلهارا به نقش حیوانات پیوند داده ویا در قاب گلها طرحی از پیکرحیوانات می نهند

ویا انرا به دسته گل وبرگ وبته جقه نقش می کنند .

 

گل ختایی به دهها شکل ورنگ متفاوت می باشد که هر یک در حد خود نمودار

کاملی از ذوق وزیبایی است که هنر مندان با ترکیب وتلفیق طرح ها شکل جدیدی ایجاد نمودند .

بعد از اینکه گلهای اصل را روی گردش حلزونی مشخص کردیم اجزای ریز تر مثل گلهای گرد

دغنچه وبرگها را در فضای خالی قرار می دهیم اجزای ختای به صورت یکنواخت در گردش خطوط پراکنده می شوند .

نتیجه گیری : هیچ ارایه ای به صورت مجزا دیده نمی شود هر ارایه نیاز دارد که حداقل

از یک نقطه به ارایه دیگر متصل شود . همچنان که در طبیعت هم هیچ گل وشکوفه وبرگی مجزا نیست

بند هیچ خودنمایی ندارد اما اصول ومبانی طرح را به تمام ارایه های فرش ابلاغ می کنند .

وهمه انها را نظم وترتیب می دهند . به این ترتیب بند نه تنها ارایه ها را نظم می بخشد بلکه

این نظم را به بیننده منتقل واو را متوجه وحدت وهماهنگی قرار می دهد .

 

هنر ختایی در فرش

بررسی سیر تکاملی کاربرد طرح گلها در دوره های مختلف از دوران هخامنشی تا کنون

که این طرح در اثار هخامنشی هم بوده که به تدریج تکامل یافته. هنر اشکانی از هنر یونان تاثیر گرفته

و شامل نقاشی دیوار وگچبری هایی از نقوش هندسی استفاده شده در دوره ساسانی نقوش گیاهی

استفاده می شده که پرکننده های فضاهای خالی و میان انسان وحیوان که در حواشی طرح ها استفاده می شد

که نقوش گیاهی قوس دارد ودورانی بودند .

در دوره ایلخانیان وتیموریان قرن ۸و۹ استفاده از نقوش گیاهی (ختایی ) ابر چینی ونقوش

حیوانی عجیب مانند اژدها وسیمرغ در طراحی منقوش وکاربرد نقوش اسلیمی وختای در

کتاب ارایی بوده ودر دوره صفویه بزرگ کردن قوس های اسلیمی وختایی در عین ظرافت

ورعایت تناسبات و ترکیب اسلیمی وختایی در یک دیگر ونقوش ختایی در این دوره متنوع تر شد .

واین دوره در بکار بردن نقوش ختایی در تزینات گنبد وکاشی کاری مساجد ابنیه شهرت دارد .

مسجد جامع اصفهان در شمار شاهکاری ها می باشد .

ودر دوره صفویه به کار گیری گل شاه عباسی رایج شد.

از این دوره به بعد در دوره صفویه نقشهای ریز بودند .با گذشت زمان بزرگتر شدند

وهر بار با نواوری در دسته از نقشها چهره تازه ای به خود گرفت.

هنر ختایی در فرش

فرش های اتاق های مختلف را با یکدیگر ست کنیم

در یک فضا با پلان باز چگونه فرش های نواحی مختلف را با یکدیگر همراه کنیم

فرش در دکوراسیون داخلی

فرش ها می توانند هنرمندانه فضا ها را تعریف کنند و در یک اتاق بزرگ و باز،

عملکرد ها را تفکیک کنند. البته این به شرطی است که شما بلد باشید

چطور این کار را انجام دهید و از انجام آن نترسید.

 

 همراه کردن فرش های نواحی مختلف را در منزل با یکدیگر:

اثاثیه بدون چیزی که آن ها را در بر بگیرد، معنایشان را از دست خواهند داد

و بی هدف رها می شوند. این اتفاق در یک فضای پلان باز- که در آن دیوار جدا کننده ای

بین فضا ها و عملکرد ها وجود ندارد- بیشتر مشهود است. و همین ویژگی است

که علت با ارزش بودن فرش منطقه ای را نشان می دهد.

به کمک این فرش ها فضا نیازی به دیوار ها و جداکننده ها ندارد،

و حس دربردارندگی اشیاء در چشم بیننده برانگیخته می شود.

 

اما از دید دیگر، وقتی شما چندین قالیچه در فضا دارید، در نظر گرفتن این نکته مهم است

که این قالیچه ها در کنار هم چطور به نظر می رسند.

ساده ترین راه حل این است که از قالیچه هایی همانند استفاده کنیم.

در حالی که این کار در بعضی شرایط می تواند ایده آل باشد،

در شرایطی دیگر خسته کننده می شود و از جنبه بصری محدود کننده خواهد بود.

کلید حل این مشکل دانستن این است که چه زمانی ترکیب کردن عناصر درست است

و چگونه می توان به درستی این کار را انجام داد.

فرش در دکوراسیون

وقتی شما چندین محدوده ی قالیچه در یک فضای مشترک داشته باشید،

ساده ترین رویکرد این است که از قالیچه های همانند استفاده کنید.

این روش علاوه بر این که فضا را ناحیه بندی می کند، هماهنگی آن را نیز تضمین می کند.

 فرش در دکوراسیون داخلی

استفاده از قالیچه های همانند، طراحی ای قابل پیش بینی و محافظه کارانه است.

به کارگیری یک قالیچه نامعمول راهی است تا از این ضعف جلوگیری شود.

در این جا یک گرافیک شاخص در هر دو سمت اتاق تکرار شده است.

تکرار کمک می کند که این طرح تند، تلطیف شود و در فضا حل شود.

 دکوراسیون داخلی

ترکیب کردن فرش های ساده( بدون نقش) راحت تر از ترکیب انواع نقش دار آن است.

 تنها کافیست دو رنگ که به هم می آیند را انتخاب کنید.

وقتی یکی از این دو رنگ از رنگ های خنثی باشد، هماهنگی راحت تر اتفاق می افتد.

قالیچه های دارای نقوش شرقی راحت تر از سایر فرش ها می توانند با یکدیگر ترکیب شوند،

به این خاطر که اغلب حس غالب و مجموعه رنگی مشترکی را به نمایش می گذارند

و طرح ها چنان پرجزییات اند که احتمال ناهماهنگی شان با هم بسیار کم است.

بهترین حالت این ترکیب وقتی به دست می آید که رنگ غالب هر دو فرش یکی باشد،

فرش در دکوراسیون

ترکیب فرش های با بافت متفاوت در صورتی راحت تر خواهد بود که

یک یا هر دوی آن ها دارای رنگ خنثی باشند.