قاليشويي original

قالی در نائین

قالیبافی در نائین

شهرستان نائین در حاشیه جنوبی کویر مرکزی ایران و شمال باتلاق گاوخونی قرار دارد.

از جنوب به شهرستان اردکان از توابع یزد، از شرق به شهرستان طبس از توابع استان خراسان

و از شمال به دشت کویر و دامغان، از غرب به اردستان وزواره و از جنوب غربی به

شهرستان اصفهان محدود است .

قالیبافی در نائین
قالیبافی در نائین

و اما نائین درامر نساجی سالیان سال شهرت داشت ،

طوری که به عبای ظریفی معروف بود که از پشم شتر بافته میشد

اما عبابافی رفته رفته در گذر زمان موقعیتش را از دست داد و

مردم این ناحیه به قالیبافی روی آوردند .

ورود و تجارت قالی نایین در تهران

 

آغاز ورود و تجارت قالی نایین در تهران (پایتخت) را می توان سال ۱۳۱۸ هجری شمسی،

یعنی در سالهای آغازین جنگ دوم جهانی برشمرد. این جریان در پیشبرد هنر قالیبافی

این منطقه بسیار مؤثر بود و باعث معرفی هرچه بیشتر آن گردید .

 

سیسیل ادواردز در این مورد می گوید :

” سپس جنگ جهانی آغاز گردید و بازار تهران رونق گرفت. در آن هنگام از نظر تازه به دوران

رسیده های پایتخت هیچ کالایی خیلی خوب و یا خیلی گران نبود.

پس قالیچه های نائین به تهران حمل گردید و در آن جا به عنوان ریز باف ترین

و یکی از بهترین قالیچه های ایران شناخته شد . ”

صادرات قالی نائین

این توضیحات مربوط به قالیبافی نائین تا سال ۱۳۲۸ شمسی است . اما باید این نکته

را در نظر بگیریم که رفته رفته با تغییر شرایط اجتماعی و سیاسی ، بازارهای خرید و فروش

فرش نائین گسترش پیدا کرد و کم کم شاهد هستیم که این فرش به شهرت و صادرات رسید .

این امر نه تنها باعث گرایش هر چه بیشتر مردم نائین به سوی این حرفه گردید،

بلکه سبب تمایل قالیبافان سایر نواحی کشور نیز به امر تولید فرش نائین شد .

 

امروزه در منطقه نائین، قالیبافی جزء لاینفک زندگی مردم شده،

به طوری که تقریباً در تمامی منازل حداقل یک دار قالیبافی برپاست و بیننده ی

تیزبین در یک نگاه جهت گیری تمامی امور ظاهری و باطنی شهر را در راستای قالیبافی می بیند.

آنچنان که نام نائین، تصویرگر شهری با کوچه و گذری پوشیده از قالی در جهان گردیده است .

گسترش قالی و قالیبافی در نائین و اطراف آن

در حدود سال ۱۳۱۰ هجری شمسی، نشر و انتقال قالی نائین به بخشها،

روستاها و شهرهای همجوار آغاز شد. بدین ترتیب در منازلی که دار قالی برپا بود،

در مقابل یکسال کار بدون مزد (به دختران طالب یادگیری که از روستاهای اطراف مراجعه مینمودند)

آموزش قالیبافی می دادند. پس از این مدت کارآموزان خود اقدام

به برپایی دار قالی در منازل خویش می نمودند و ایشان نیز تحت شرایط مذکور

به آموزش قالیبافی مبادرت می ورزیدند. این جریان موجب انتقال این هنر- صنعت

به روستاهای اطراف و شهرهای همجوار گردید .

 

اما توسعه و گسترش فرش نائین به این جا نیز ختم نشد

و به شهرها و مناطق مهم دیگر همچون : کاشمر، مشهد، آمل (مازندران)،

چهار محال و بختیاری، اصفهان، فارس، زاهدان و غیره نیز راه یافت و این

در شرایطی بود که این شهرها عمدتاً خود از مراکز قالیبافی بوده و دارای

قالی بومی خاصی بودند .

شیرازه دوزی به روش متصل

شیرازه در کناره های قالی قرار دارد و چنانچه تمام یا قسمتی از آن آسیب دیده باشد،

باید به شیوه زیر ترمیم گردد.

شیرازه متصل

وسایل مورد نیاز:
• خامه متناسب ازلحاظ رنگ با قالی
• سوزن
• نخ چرم دوزی

شیرازه دوزی فرش

شیرازه متصل در رفو گری فرش

اگر درهنگام بافت قالی، شیرازه پیچیده شود و انتهای پودها در هر رج داخل آن باشد

و اگر در اثر ساییدگی و یا هر عاملی این شیرازه از بین رفته باشد، آن را بریده و چنانچه

قسمت ساده بافی آن پهن باشد به صورت زیر عمل می کنند: قالی را روی زمین پهن کرده

و در قسمت کنار آن، در جهت عکس خواب قالی، پرز دو رج در طول قالی از قسمت ساده بافی

قالی را با قیچی گرفته و از ته کوتاه می کنند. سپس، قالی را از پشت بر روی زمین پهن کرده

و سوزن شیرازه را با نخی که با خامه قالی – چه از لحاظ جنس و نمره – متناسب باشد،

انتخاب و داخل سوراخ سوزن می کنند، بدون آن که سر خامه را گره بزنند.

 

نخ چرم دوزی را کنار قسمت لبه قالی یعنی جایی که می خواهند شیرازه بدوزند قرار می دهند.

سوزن را از پشت داخل قالی می کنند و حالت فرو کردن سوزن باید

به صورت مایل باشد؛ به طوری که سوزن داخل پرز قالی نشود

و موقع فرو کردن سوزن در داخل قالی باید دو رج قبل از لبه و از اولین

رج قالی نزدیک ریشه در داخل قالی فرو کرده و پس از خروج، دوباره سوزن را داخل رج دوم می کنند

(چه در عرض و چه در طول). باید دقت شود که بین خامه ها فاصله نباشد

و همیشه سوزن از یک ردیف داخل شود. این کار تا انتها انجام می شود

و در انتها نخ اضافی را داخل شیرازه می پیچند تا بیرون نماند. سر نخ خامه

را نیز می توان در زیر این حالت حرکت دورانی پنهان کرد. استفاده از نخ چرم دوزی

در هنگام دوخت قالی به صورت شیرازه متصل، برای جلوگیری از کسی ماندن

یا جمع شدگی در شیرازه می باشد. البته پس از پایان بافت شیرازه،

می توان نخ چرم دوخته شده را درآورد.

شیرازه دوزی فرش

سایر شیوه های تهیه شیرازه متصل:

برای شیرازه متصل می توان قالی را به پشت روی زمین پهن کرد

و دو میخ با فاصله طول قالی در کنار لبه ها در دو طرف قالی تهبیه کرد

و بعد نخ چله مناسب با رجشمار قالی را به آن متصل کرده و هنگام دوخت شیرازه

توسط خامه می توان قالی را به دور نخ چله حرکت داد.

 

ترمیم قسمتی از شیرازه قالی :

اگر قسمتهایی از شیرازه قالی آسیب دیده ولی در کل شیرازه سالم باشد،

فقط به ترمیم همان قسمتهای آسیب دیده می پردازند. وسایل مورد نیاز مانند

شیرازه متصل عبارتند از: در بعضی موراد نخ چله مناسب، نخ چله شیرازه.

قالی را از پشت بر روی زمین پهن می کنند. اگر تارهای شیرازه نیز آسیب دیده باشد، ا

بتدا به ترمیم آن می پردازند.

 

شیرازه دوزی فرش

شیوه ترمیم قسمتی از آسیب دیدگی چله شیرازه:

ابتدا سوزن را با نخ چله متناسب با نخ شیرازه، همراه نمود و سوزن

را از یکی از دو طرف قسمت آسیب دیده – یک مقدار بالاتر –

در درون شیرازه وارد کرده و از سر دیگر شیرازه که آسیب دیده خارج می کنند.

سپس این کار را دوباره انجام می دهند. تعداد تارهایی که کشیده می شوند

باید برابر تعداد تارهای شیرازه باشد. پس از تارکشی، نخ شیرازه

را در سوزن شیرازه داخل کرده و سوزن را در شیرازه های کناری وارد می کنند

تا سر نخ آن محو شود. از آن نقطه وارد اولین رج لبه قالی شده و شیرازه دوزی را ادامه می دهند

. هنگامی که این عمل تا محل پارگی به اتمام رسید،

دوباره سوزن را وارد شیرازه کناری می کنند تا سر آن محو شود

و با قیچی سر نخ شیرازه را بریده و چنانچه زرده باشد، با سر درفش داخل شیرازه می کنند.

اگر شیرازه اخل قالی بسیار نفیس و با ارزش از بین رفته باشد

جاهای آسیب دیده باید فقط به صورت آنچه که دربالا گفته شد تعمیر شود.

در بعضی موارد، در قسمت شیرازه قالی، خامه از بین رفته است

و قالیباف در هنگام بافت به طور کامل چله ها را با خامه نپوشانده است.

در چنین مواردی، در بازار غالباً با کمک ماژیک یا جوهری که به نام نیش قلم معروف است،

روی آن را رنگ می زنند. البته رنگ جوهر یا ماژیک باید متناسب با رنگ خامه شیرازه باشد.

شیرازه دوزی فرش در قالیشویی الوند

 

کاربرد های بخار شوی که نمیدانستید!!

انواع مختلفی از بخارشوی وجود دارد که هر کدام در زمینه‌ای بر دیگری می‌چربد.

بخارشوی‌های دستی سبک‌تر و خوش دست‌ترند اما بخار شوی‌های چند منظوره تنظیمات

متنوع و دایره کاربری گسترده‌تری دارند. هر نوعی از بخارشوی که خریده‌اید یا قصد دارید بخرید،

کارایی‌های بیشتری دارند که شاید نمی‌دانید.

 

دستگاه بخارشوی

پاک کردن لک چسب، موم، آدامس و مواد سخت:

یکی از لکه‌های سمج، لکه چسب روی فرش یا موکت است. شاید نمی‌دانستید

که می‌توانید با استفاده از دستگاه بخارشوی خود مانند یک قالی‌شوی حرفه‌ای این لکه‌ها را پاک کنید.

ابتدا بخار شوی را در فاصله مناسبی از لکه چسب نگه دارید تا سست شود، مدتی صبر کنید

و سپس با کاردک یا وسیله مناسبی که به الیاف فرش آسیب نزند قسمت سست شده

را از فرش جدا کنید، سپس با کمی سرکه سفید محل مورد نظر را پاک کنید.

ذوب کردن یخ فریزر:

برای زمان‌هایی که عجله دارید، استفاده از بخار شوی یک راه مطمئن برای خلاصی

از برفک یا یخ از یخچال یا فریزر است. تکه‌های یخ با این روش به راحتی و به سرعت جدا می‌شوند،

بعد از آب شدن یخ، بخارشوی را جمع نکنید.

به جای استفاده از مواد پاک کننده شیمیایی، محیط درونی و بیرونی یخچال یا فریزر

خود را هم توسط آن استریل کنید.

دستگاه بخارشوی


اتو کردن لذت بخش:

شاید ندانید اما بخارشوی‌ها فقط مناسب تمیز کردن سطوح صاف و صیقلی نیستند.

اگر شما هم از اتو کردن متنفرید این بار یک راه آسان‌تر را انتخاب کنید. بسیاری از اوقات

بخارشوی‌هایی که سری مناسب دارند و چکه نمی‌کنند را می‌توان برای از بین بردن سریع چین

و چروک و طراوت بخشیدن به ظاهر لباس، نو کردن پرده‌های بزرگ حتی وقتی نصب هستند

استفاده کرد، حتی بوی عطر یا سیگار باقی مانده روی آن را هم از بین می‌برد.

دستگاه بخارشوی

ضدعفونی کردن تشک:

حتی اگر هفته‌ای یک بار روکش‌های تشک‌های خود را عوض کنید باز هم دست‌تان به مایت‌ها

یا میکروب‌هایی که داخل تشک‌ها جا خشک کرده‌اند، نمی‌رسد. اما شست و شو

یا تمیز کردن تشک‌ها به این راحتی نیست، خبر خوب این که دمای بالای بخاری

که توسط بخارشوی ایجاد می‌شود تمام میکروب‌ها و گرد و غبار موجود در تشک را می‌کشد

پس اگر زمان خواب سرفه و عطسه زیاد می‌کنید یا دچار آلرژی هستید،

نتیجه بسیار رضایت بخش خواهد بود.

دستگاه بخارشوی

نو شدن لباس‌های جین:

اغلب شلوار یا کت جین واقعا کثیف نیست بلکه فقط به کمی آراستن نیاز دارد.

وقتی شلوار جین مورد علاقه‌تان نیاز به تازگی داشت، بخارشوی کردن آن یک

راه حل عالی برای وقتی است که لباس شما هیچ لکه قابل دیدنی ندارد

و فقط نیاز دارد حس و حالش تازه شود.

 

تمیز کردن پنجره‌ها:

این امکان بخارشوی بسیار کاربردی است چراکه بسیاری از خانم‌های خانه

از تمیز کردن شیشه و پنجره‌ها نفرت دارند! زمانی که از پارچه و آب استفاده می‌کنید

دست‌های شما بعد از مدتی خسته می‌شوند. بخارشوی‌ها در این معقوله بسیار عالی عمل می‌کنند

چرا که بخار داغ را روی شیشه می‌پاشند و آن را کاملا پاک می‌کنند

سپس شما می‌توانید به کمک حوله‌ی خود بخارشوی سطوح را خشک کنید

و پنجره‌ی شما مانند آینه خواهد درخشید!

تمیز کردن کف‌های سخت:

بخارشوی‌ها برای تمیز کردن سطوح کاشی حمام و آشپزخانه عالی هستند

همچنان که آنها باکتری‌ها را از بین می‌برند و این امر هرگز با یک دستمال و پودر شستشو

میسر نخواهد شد چرا که نفوذ بخارخیلی بیشتر از پودر شستشو است.

بخارشوی درزهای کاشی‌ها را براحتی تمیز می‌کند.

تمیز کردن مبلمان و صندلی‌ها:

 

اکثر بخارشوی‌ها ملحقاتی برای تمیز کردن مبلمان دارند.

این ملحقات را به دستگاه متصل کرده و روی مبلمان و کاناپه بکشید.

این عمل گرد و غبار و لکه را از بین می‌برد. توصیه می‌شود ابتدا این عمل

را در بخشی که دور از دید است انجام دهید و سپس بر روی قسمت اصلی مبل تکرار کنید.

تمیز کردن پرده‌ها با دستگاه بخارشوی :

شما می‌توانید ملحقات مربوط به مبلمان و پارچه‌های مربوطه را برای تمیز کردن پرده‌ها نیز بکار برید.

تمیز کردن فرش و قالیچه:

بهترین وسیله برای تمیز کردن فرش در بخارشوی است!

آنها خیلی سریع و موثر این کار انجام می‌دهند. با این وجود بخارشوی

برای تمیز کردن بخشی از فرش مفید است و نه برای شستن تمام فرش.

اگر لکه‌ای روی فرش باشد، بخار با فشار زیاد آن را کاملا از بین می‌برد.

 

نکاتی که باید بدانید

به هيچ عنوان فرش دستباف را با مواد شيميايي يا بوسيله ي بخار نشوييد

زيرا منجر به شکنندگي مصالح فرش و افت کيفيت فرش ميشود.

فرش دستباف را با زور و فشار جابجا نکنيد و نچلانيد.

فرش دستباف را در آب فرو نبريد، مگر در صورت اضطرار.

تميز کردن سطحي در اکثر مواقع کافيست. بهترين
راه براي شست وشوي فرش دستباف استفاده از آب سرد و کمي

مايع پاک کننده ي ملايم است که اين کار بايد توسط يک قاليشوي حرفه اي انجام شود، نه در خانه.

 

بررسی ساختار فرش ماشینی

لايه سطحي فرش ماشيني

«لايه سطحي فرش» يا «لايه خاب» از تعداد بسيار زيادي «نخ خاب» که به

صورت موازي با يکديگر (عمود بر لايه زمينه) قرارگرفته‌اند، تشکيل شده است.

در ايران، به تقليد از فرش دستباف، به هريک از نخ‌هاي خاب يک «گره» نيز مي‌گويند.

بسته به ارتفاع نخ‌هاي خاب يا ضخامت فرش، ۷۰تا۸۵ درصد از وزن يک فرش به خاب

آن اختصاص دارد. اين لايه، نه تنها تعيين‌کننده نقش، رنگ و طرح فرش است،

بلکه نشان‌دهنده خواص فيزيکي و مکانيکي اصلي فرش مانند راحتي هنگام نشستن

و راه رفتن روي فرش، دوام ضخامت فرش در طول زمان، بازگشت‌پذيري خاب،

مقاومت در مقابل نور خورشيد، ميزان عايق حرارتي فرش و… مي‌باشد.

به عبارت ديگر، لايه خاب فرش نقش اساسي در ويژگي‌هاي هنري،

فني، عملکردي و حتي تجاري فرش ايفا مي‌کند .

http://alvand1.com
http://alvand1.com

ساختار لايه زمينه فرش ماشيني

 

«لايه زمينه» پارچه‌اي ضخيم با ساختار تاري- پودي است که از درهم

رفتن نخ‌هاي تار (چله) و پود به وجود مي‌آيد. ظاهر اين لايه بسيار شبيه

پارچه‌هاي ضخيم برزنتي است و به همين دليل در بسياري از کارخانجات فرش ماشيني

به آن «برزنت فرش» گفته مي‌شود.

اين لايه از فرش نقش بستري براي نگه‌داشتن نخ‌هاي لايه خاب را به عهده دارد

و هر فرش به واسطه اين لايه با زمين (کف) تماس دارد. لازم به ذکر است

که براي جلوگيري از بيرون آمدن نخ‌هاي خاب (گره‌ها) و استحکام‌بخشي اتصال بين لايه زمينه

و لايه خاب، به برزنت پشت فرش ماشيني، آهار (نوعي چسب) مي‌زنند.

 

مشخصات برزنت فرش

نقشی اساسی درتعیین برخی ویژگی‌های نهایی آن فرش دارد.

مهم‌ترین مشخصه برزنت فرش، تراکم آن است. با توجه بهساختار سه بعدی فرش

و نحوه درهم رفتگی اجزای برزنت فرش که در ادامه به آن پرداخته می‌شود، می‌توان

به نقش تراکم برزنت در تراکم فرش پی برد. بر این اساس، برای داشتن فرش‌های با

تراکم بالا نیاز به برزنت با تراکم بالاست. استحکام فرش در جهت طول و عرض ویژگی

دیگری از فرش است که کاملاً متأثر از لایه زمینه (برزنت) فرش می‌باشد. وزن لایه زمینه

در مقایسه با نخ‌های خاب بسیار کمتر بوده و در حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد وزن نهایی یک فرش

را تشکیل می‌دهد. ضخامت لایه زمینه در فرش‌های مختلف با یکدیگر تفاوت دارد و از حدود

۸/۰ میلی‌متر در فرش‌های با تراکم پایین تا ۵/۲ میلی‌متر در فرش‌های با تراکم بالا متغیر است.

بر همین اساس، لایه زمینه حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از ضخامت کل فرش را تشکیل می‌دهد.

لایه زمینه، خود از اجزای مختلفی تشکیل شده است.